Kinh nghiệm dạy và học

PHƯƠNG PHÁP CHỌN ĐÁP ÁN NHANH VÀ CHÍNH XÁC MÔN HÓA HỌC THI THPT
Ngày đăng: 21-04-2016 Lượt xem: 661

PHƯƠNG PHÁP CHỌN ĐÁP ÁN NHANH VÀ CHÍNH XÁC MÔN HÓA HỌC THI THPT

Kết quả hình ảnh cho ôn tập thi thpt quốc gia môn HÓA

Giảng viên chính, Tiến sĩ Dương Quang Huấn - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 - hướng dẫn phương pháp để chọn đáp án vừa chính xác, vừa nhanh đề thi trắc nghiệm môn Hoá học gồm các loại câu hỏi và bài tập tính toán.

Cách chọn đáp án trong bài thi trắc nghiệm Hoá học

1. Với kiểu câu hỏi thuần túy về lý thuyết mà cả câu dẫn và đáp án đều là một đoạn văn (hoặc câu văn) thì cần đọc cả 4 đáp án để chọn đáp án phù hợp với câu dẫn.

Trong trường hợp này, “từ khoá” của câu dẫn là quan trọng nhất; nó sẽ quyết định tới việc lựa chọn đáp án nào.

Ví dụ: Có 4 đáp án

            A. liên kết O-H trong phân tử ancol bị phân cực.

            B. giữa ancol với H2O tạo được liên kết hidro.

            C. giữa các phân tử ancol tạo được liên kết hidro.

            D. trong phân tử C2H5OH chứa nhóm -CH2OH.

Nếu để độc lập thì cả 4 đáp án trên đều đúng, nhưng khi đặt dưới một câu dẫn cụ thể thì chỉ có một đáp án phù hợp. Vì vậy, với 4 đáp án  trên thì có thể ra được 4 câu khác nhau, mỗi câu sẽ lựa chọn một đáp án.

Câu 1: Ancol etylic tác dụng được với kim loại kiềm là do (chọn đáp án A).

Câu 2: Ancol etylic tan vô hạn trong nước là do (chọn đáp án B).

Câu 3: Ancol etylic có nhiệt độ sôi cao hơn dimetyl ete là do (chọn đáp án C).

Câu 4: Ancol etylic có thể tạo thành andehit axetic là do (chọn đáp án D).

Với kiểu câu hỏi “Phát biểu nào sau đây là đúng?” hoặc “Phát biểu nào sau đây không đúng?” thì có thể 4 đáp án đề cập đến 4 vấn đề khác nhau.

Trong trường hợp này, khi đọc đáp án các em phải chú ý tới “từ khoá” của đáp án để lựa chọn, cần chú ý tới các từ trong đáp án như “luôn luôn”, “tất cả … đều…”, “chỉ”, “phải có”,… vì những đáp án này thường là sai do có những trường hợp ngoại lệ.

Ví dụ 1: “Tất cả các halogen đều có số oxi hoá là -1, 0, +1, +3, +5, +7” là sai vì  flo chỉ có số oxi hoá là -1 và 0.

Ví dụ 2: “Tất cả các axit cacboxylic đều không tham gia phản ứng tráng bạc” là sai vì HCOOH có tham gia.

Ví dụ 3: “Trong phân tử hợp chất hữu cơ phải có cacbon và hidro” là sai vì có những chất không chứa hidro như CCl4, NaOOC-COONa.

Ví dụ 4: “Ancol no đơn chức mạch hở chỉ có tính khử” là sai vì nó có cả tính oxi hoá (khi tác dụng với kim loại kiềm).

2. Với kiểu câu hỏi ghi ký hiệu của các chất (hoặc các thí nghiệm, hoặc các phát biểu,...) dưới dạng (1), (2), (3),... (hoặc (a), (b), (c),...) mà đáp án lặp lại các ký hiệu đó thì cần xác định chính xác một ký hiệu đúng (hoặc không đúng) để loại bỏ một hoặc hai đáp án không đúng; sau đó xác định đến chất có kí hiệu tiếp theo. Khi đó, không cần đọc hết các ký hiệu ở câu dẫn.

Ví dụ (Trích đề thi Cao đẳng -2012): Cho các phát biểu:

(1) Tất cả các anđehit đều có cả tính oxi hoá và tính khử;

(2) Tất cả các axit cacboxylic đều không tham gia phản ứng tráng bạc;

(3) Phản ứng thủy phân este trong môi trường axit là phản ứng thuận nghịch;

(4) Tất cả các ancol no, đa chức đều hòa tan được Cu(OH)2.

Phát biểu đúng là:

A. (2) và (4).             B. (1) và (3).              C. (3) và (4). D. (1) và (2).

Phát biểu (1) chắc chắn đúng nên loại được 2 đáp án (A và C). Phát biểu (2) là sai vì HCOOH có tham gia. Vì vậy, chọn luôn được đáp án B mà không cần đọc tới phát biểu (3) và (4).

 3. Với kiểu câu hỏi ghi ký hiệu của các chất (hoặc các thí nghiệm, hoặc các phát biểu...) dưới dạng (1), (2), (3),... (hoặc (a), (b), (c),...) mà đáp án hỏi số lượng thì phải xét tới tất cả các ký hiệu vì chỉ cần thừa hoặc thiếu một ký hiệu sẽ thành đáp án sai.

Ví dụ (Trích đề thi khối A-2012): Thực hiện các thí nghiệm sau (ở điều kiện thường):

(a) Cho đồng kim loại vào dung dịch sắt (III) clorua.

(b) Sục khí hiđro sunfua vào dung dịch đồng (II) sunfat.

(c) Cho dung dịch bạc nitrat vào dung dịch sắt (III) clorua.

(d) Cho bột lưu huỳnh vào thủy ngân.

Số thí nghiệm xảy ra phản ứng là

A. 3.                            B. 1.                                        C. 4.                            D. 2.

4. Với đáp án là công thức hoặc tên gọi của chất chưa biết thì tùy theo cách cho của câu dẫn và đáp án, các em có thể lựa chọn một trong ba cách sau:

Cách 1: Xử lý xuôi từ câu dẫn, dùng khi 4 đáp án có cùng công thức tổng quát hoặc hoá trị của kim loại trong 4 đáp án như nhau.

Bước 1: Đặt công thức tổng quát.

Bước 2: Đặt ẩn số mol. Có thể lấy số mol bằng 1 nếu không có số liệu cụ thể về số mol.

Bước 3: Xử lý các số liệu, các thí nghiệm để lập hệ phương trình.

Bước 4: Giải hoặc biện luận hệ phương trình, rồi dùng kết quả suy ra đáp án.

Ví dụ (Trích đề thi khối B-2007): Trong một bình kín chứa hơi chất hữu cơ X (có dạng CnH2nO2) mạch hở và O2 (số mol O2 gấp đôi số mol cần cho phản ứng cháy) ở 139,9oC, áp suất trong bình là 0,8 atm. Đốt cháy hoàn toàn X, sau đó đưa về nhiệt độ ban đầu, áp suất trong bình lúc này là 0,95 atm. Công thức phân tử của X là

            A. C4H8O2.                 B. C3H6O2.                 C. CH2O2.                   D. C2H4O2.

Hướng dẫn: Vì không có số liệu cụ thể về số mol nên lấy nX = 1 mol.

Viết phương trình phản ứng cháy;

Tính số mol khí ban đầu (nX + nO2), số mol khí sau thí nghiệm (nCO2 + nH2O + nO2 dư). Sau đó lập phương trình tỉ lệ về số mol khí bằng tỉ lệ về áp suất (vì cùng thể tích, nhiệt độ), rồi giải được n = 3 → Chọn B.

Cách 2: Kết hợp giữa câu dẫn với đáp án nhưng xuất phát từ đáp án trước, dùng khi có 2 hoặc 3 đáp án có cùng công thức tổng quát, hoặc có ít nhất 1 điểm chung (về số nguyên tử, số nhóm chức, hóa trị kim loại…).

Bước 1: Chọn 2 hoặc 3 đáp án có điểm chung như trên để đặt thành công thức tổng quát.

Bước 2, 3, 4: Tiến hành như cách 1.

Với cách này, thì tốt nhất chọn được 3 đáp án để đặt thành công thức tổng quát vì nếu được thì sẽ là 1 trong 3 đáp án đó, nếu không được sẽ là đáp án còn lại.

Nếu chỉ chọn được 2 đáp án để đặt thành công thức tổng quát mà kết quả không phù hợp thì có thể thay trực tiếp công thức của 1 trong 2 đáp án còn lại vào câu dẫn để thử.

Ví dụ (Trích đề thi khối A-2010): Đốt cháy hoàn toàn một lượng hiđrocacbon X. Hấp thụ toàn bộ sản phẩm cháy vào dung dịch Ba(OH)2 (dư) tạo ra 29,55 gam kết tủa, dung dịch sau phản ứng có khối lượng giảm 19,35 gam so với dung dịch Ba(OH)2 ban đầu. Công thức phân tử của X là

A. C3H8.                     B. C2H6.                                  C. C3H4.                      D. C3H6.

Giải: Chọn 3 đáp án A, C, D để đặt thành công thức tổng quát C3Hm với số mol là x.

Dùng định luật bảo toàn nguyên tố (C) → nBaCO3 = nCO2 = 3x = 0,15 → x = 0,05.

Dùng đinh luật bảo toàn khối lượng: mdung dịch giảm = mkết tủa – (mCO2 + mH2O), tính được nH2O = 0,2.

Dùng định luật bảo toàn nguyên tố (H) → mx = 2.0,2 → m = 8 → Chọn A.

Cách 3: Kết hợp giữa câu dẫn với đáp án nhưng xuất phát từ câu dẫn trước, dùng cho mọi trường hợp (các đáp án có cùng hoặc không cùng công thức tổng quát).

Bước 1: Xử lý 1 hoặc 1 số dữ kiện của câu dẫn để loại bỏ 1 hoặc 2 đáp án sai.

Bước 2: Trong số các đáp án còn lại, tiến hành xử lý các dữ kiện còn lại để tìm đáp án đúng.

Nếu bước 1 loại được 2 đáp án sai thì ở bước 2 có thể thay trực tiếp công thức của 1 trong 2 đáp án còn lại vào câu dẫn để thử.

Ví dụ (Trích đề thi khối A-2009): Cho 3,024 gam một kim loại M tan hết trong dung dịch HNO3 loãng, thu được 940,8 ml khí NxOy (sản phẩm khử duy nhất, ở đktc) có tỉ khối so với H2 là 22. Khí NxOy và kim loại M là

A. N2O và Fe.            B. N2O và Al.                        C. NO và Mg.            D. NO2và Al.

Giải: Mkhí = 22.2 = 44 → còn đáp án A hoặc B. Khi đó, kim loại tạo muối hoá trị (III). Sau đó, dùng định luật bảo toàn electron: 3nM = 8nkhí và các số liệu → M = 27 → Chọn A.

5. Với kiểu câu hỏi tính toán định lượng mà đáp án là số thì cần làm xuôi từ câu dẫn đến số liệu cuối cùng mới chọn được đáp án đúng. Trong trường hợp này, có thể đọc vào câu hỏi trước để tìm công thức tính phù hợp cho câu hỏi.

Trong công thức đó có (x) đại lượng thì bài toán đã cho (x-2) đại lượng, cần tính 1 đại lượng chưa biết khác mới tìm được đại lượng của câu hỏi.

Lưu ý chung khi làm bài tập tính toán: Cần sử dụng tối đa 4 định luật bảo toàn (nguyên tố, khối lượng, điện tích và electron), khi đó sẽ hạn chế việc viết phương trình phản ứng và các quá trình cho nhận electron (trong phản ứng oxi hóa - khử).

Những trường hợp nên viết phương trình phản ứng là cho số mol ban đầu của tất cả các chất, liên quan đến lượng O2 trong phản ứng đốt cháy hợp chất (vô cơ hoặc hữu cơ).

 

GVC.TS. Dương Quang Huấn

 

Công việc trọng tâm trong tuần

TUẦN 12 (Từ ngày22/10/2018 đến ngày27/10/2018)

Kết quả hình ảnh cho trọng tâm

 

1. Dạy học chính khóa, phụ đạo theo TKB;

2. Kiểm tra tập trung: Toán 12; Sinh học 11; Địa 10, GDCD 10; GDCD 11; GDCD 12;

3. Thao giảng, Dạy tốt: cô Hà, K.Phương, Nguyệt, Hường; Nghiên cứu bài học minh họa: Mỹ Phương.

4. Triển khai Kế hoạch thi GVG cấp trường;

5. Phân tích và xử lí kết quả thăm dò ý kiến học sinh lần 1;

6. Đoàn thanh niên: Tổ chức Đại hội Đoàn trường nhiệm kì 2018 - 2019

7. Ban nề nếp, lao động: Tăng cường trực và ổn định nề nếp học tập chính khóa và phụ đạo;

 

Lời hay ý đẹp

NHỮNG CÂU DANH NGÔN HAY VỀ VIỆC HỌC

1. Học tập có thể định nghĩa như là quá trình ghi nhớ những điều bạn thích 

 (Richard Saul Wurman)

2. Người nào ngừng học tập đều trở nên già cả, dù ở tuổi 20 hay 80. Bất cứ ai liên tục học tập đều trẻ trung.  Điều vĩ đại nhất trong cuộc sống là giữ cho trí não của bạn tươi trẻ

 (Henry Ford)

3. Bạn học được bằng cách viết ra nhiều tương đương với việc học

(Eric Hoffer)

4. Học tập không phải là một nhiệm vụ hay một vấn đề khó giải quyết –nó là cách để sống trong thế giới. Con người học tập khi theo đuổi các mục tiêu và kế hoạch có ý nghĩa cho chính mình

(Sidney Jourard)

5. Học tập là điều cốt lõi của sự khiêm nhường –học từ vạn vật và từ mọi người. Không có tôn ti thứ bậc trong học tập. Người có quyền hành chối bỏ học hành và người tuân theo cũng thế

 (J. Krishnamurti)

6. Không có giới hạn cho qui trình học, cách để học. Thực sự một khi con người đã có được húng thú để tìm những con đường mới để kết cấu nên tri thức, họ sẽ không bao giờ sợ bị buồn chán

(Robert Theobald)

7. Người thầy giống như một ngọn lửa. Nếu bạn tới quá gần, bạn sẽ bị thiêu cháy. Nếu bạn ở quá xa sẽ không thấy đủ ấm. Chỉ nên tiếp cận một cách vừa phải

(Tục ngữTây Tạng).

8. Người Hi Lạp cổ đã biết rằng học tập ngay trong những lúc đang chơi đùa. Khái niệm giáo dục của họ (paidea) gần nhưy hệt khái niệm chơi đùa

 (paidia) (Roger Von Dech)

9. Học tập là vấn đề thái độ chứ không phải là năng khiếu

(Georgi Lozanov)

10. Biết thì nói là biết. Không biết thì nói là không biết. Thế mới gọi là biết

(Khổng Tử)

11. Nói với tôi, tôi sẽ quên. Chỉcho tôi, tôi có thể nhớ. Hãy làm cho tôi xem và tôi sẽ hiểu

(Chinese Proverb)

12. Không có giới hạn cho quy trình học cách để học. Sự thực một khi con người đã có được hứng thú để tìm những con đường mới để kết cấu nên tri thức, họ sẽ không bao giờ sợ bị buồn chán

(Robert Theobald)

13. Đối với người trưởng thành, sự lựa chọn đầu tiên là luôn xem xét và tự quản lý việc học tập

(William Charland)

14. Những gì chúng ta biết ngày hôm nay sẽ lỗi thời vào ngày hôm sau. Nếu chúng ta ngừng học thìchúng ta sẽ ngừng phát triển

 (Dorothy Billington).

15. Hãy khắc ghi những từ này vào trong đầu bạn : học tập sẽ hiệu quả hơn khi nó thực sự vui thích

(Perter Kline).

16. Đối với tôi học tập có nghĩa là sự tò mò không giới hạn bất cứ chủ đề nào và không bao giờ chấp nhận câu trả lời cuối cùng cho đến khi chúng ta đã khám phá mọi khả năng có thể và không còn gì hơn nữa để biết

 (Marva Collins).

17. Học tập là khả năng tìm ra ý nghĩa của một điều gì đó bạn quan sát dựa trên những trải nghiệm trong quá khứ và nhận xét rồi liên kết quan sát đấy với ý nghĩa của nó

 (Ruth và Art Winter).

18. Biết cách học là đủ chứng tỏ bạn thông thái

(Henry Brooks Adams)
19. Học mà không nghĩ là phí công
(Khổng tử)
20. Thiên tài cũng không là gì khác ngoài sự kiên trì và nhẫn nại
(George-Louis Buffon).

21. Không có logic nào mang tính ngẫu nhiên
(Ludwig Wittgenstein)
22.Vũ trụ có biết bao nhiêu điều kì thú chờ đợi ta ở phía trước
(Eden Phillpotts)
23. Phải luôn luôn học tập chừng nào còn một đều CHƯA BIẾT
(Lxeneska.).

24.Đọc những cuốn sách tốt có khác gì hầu chuyện những bậc tao nhã thời qua.
(Descartes)
25.Không có kho báu nào quý bằng học thức. Hãy tích lũy nó bất cứ lúc nào có thể.
(Rudasky.)

 

Video THPT Phan Bội Châu